GREJANJE STAJSKOG VAZDUHA

GREJANJE STAJSKOG VAZDUHA Dolaskom hladnijih dana, potreba za toplotom u objektu se povećava, da bi životinje mogle da nastave sa normalnom proizvodnjom. Toplota koju proizvode životinje u staji nije dovoljna za održţavanje optimalne temperature ambijenta, pa se javlja potreba za dogrevanjem stajskog vazduha, tj. produkcijom dodatne toplote. Kod mlađih kategorija (novorođena prasad u prasilištu, pilići u prvim dani- ma života, telad u profilaktorijumu), neophodan je neki vid lokalnog grejanja (gasne, električne, IC grejalice), kojim se obezbeđuje povišena temperatura vazduha u pojedinim delovima objekta, u neposrednoj okolini mladih životinja. Za razliku od ovoga, u velikom broju objekata će postojati potreba za dogrevanjem ukupnog stajskog vazduha. U tu svrhu koriste se različiti tipovi električnih ili gasnih grejača. Električni grejači(kaloriferi), sastoje se iz ventilatora i grejača, a grejanje vazduha se obavlja tako što preko usijanog grejača struji vazduh, koga pokreće ventilator. Za pogon ventilatora, zavisno od namene kalorifera i kapaciteta ventilatora, potrebna je snaga od 20-370 W, dok su grejači snage 3-28 kW. Kod nekih konstrukcija se, umesto električnog grejača, postavljaju tanke cevi kroz koje struji vrela voda. Gasni grejači se sastoje iz ventilatora i gorionika koji su smešteni u cilindričnom kućištu. Kao gorivo se koriste prirodni gas ili propan. Vazduh se greje tako što vazdušna struja koju stvara ventilator prelazi preko plamena na gorioniku i usmerava se kroz objekat, gde se meša sa stajskim vazduhom i greje unutrašnjost cele staje. Ovi grejači imaju snagu od 15-90 kW, pri potrošnji gasa od 1,5-8 m3/h. Pritisak gasa u instalaciji treba da iznosi 20-30 mbar. Pri kapacitetima ventilatora od 1200-6500 m3/h, efekat zagrejane vazdušne struje oseća se na udaljenostima od 20-50 m. Ovi grejači se, zavisno od potrebe, mogu postavljati kao viseći u različite položaje i na različita mesta u objektu. Grejači su opremljeni automatskim uređajem koji, na osnovu trenutne temperature u staji, uključuje ili isključuje dovod gasa u gorionik i stvara varnicu kojom se gas u gorioniku pali. Ipak, mora se imati u vidu da ovakvi načini grejanja stajskog vazduha zahtevaju relativno skupe uređaje, kao i potrošnju velike količine električne energije ili kvalitetnih goriva. To je razlog što se, kod grejanja staja, insistira na primeni razmenjivača toplote. Osnovni cilj je da se iskoristi toplota koja je akumulirana u stajskom vazduhu, pre nego što on napusti objekat. Dakle, ovo su uređaji kroz koje istovremeno, u suprotnim smerovima, prolaze i ulazni i izlazni vazduh, pri čemu topliji, stajski vazduh predaje deo svoje toplote hladnijem, ulaznom vazduhu. Ovim se zapravo smanjuju ventilacioni gubici u okviru ukupnog bilansa toplote odnosno, deo već produkovane toplote se vraća u staju. Tako, u nju ulazi već zagrejan spoljni vazduh, pa je unutra potrebno samo manje dogrevanje. Razmenjivači toplote često imaju mogućnost da rade sa ili bez recirkulacije stajskog vazduha. U prvom slučaju, jedan deo stajskog vazduha se recirkuliše, meša sa ulaznim vazduhom i vraća u staju. Na ovaj način se ulazni vazduh donekle zagađuje, ali se ostvaruje veća količina razmenjene toplote. U drugom slučaju, ulazni vazduh ostaje čist, a razmena toplote se obavlja preko granične površine koja razdvaja ova dva toka (rekuperacija), a karakteriše se dobrom toplotnom provodljivošću. Pored ovoga, razmenjivači se razlikuju po konstrukciji i mestu postavljanja u staju. Ovi uređaji se mogu koristiti kod objekata prinudno ventiliranih, sistemom podpritiska ili ravnoteže. dipl. ing. Pera Markić PSS RUMA